W gminie \u015acinawa mieszkaj\u0105 od urodzenia, ju\u017c jako dzieci z zaciekawieniem obserwowali okolic\u0119, szczeg\u00f3lnie interesowa\u0142y ich poniemieckie bunkry. Po\u0142kn\u0119li bakcyla, pokochali lokaln\u0105 histori\u0119, a po latach postanowili dzia\u0142a\u0107, by ocali\u0107 j\u0105 od zapomnienia. Stowarzyszenie Historyczno-Militarne \u201e\u015acinawa\u201d, to projekt, w ramach kt\u00f3rego ma powsta\u0107 edukacyjna \u015bcie\u017cka, dzi\u0119ki czemu wszyscy lepiej poznamy nasz\u0105 gmin\u0119. Pawe\u0142 M\u0119cik (prezes) oraz Grzegorz Szmigielski (wiceprezes) o podj\u0119tych dzia\u0142aniach, dotychczasowych pracach oraz pomys\u0142ach stowarzyszeniach na nauczanie historii.<\/b><\/p>\n
Sk\u0105d Wasze zami\u0142owanie do historii, kt\u00f3re doprowadzi\u0142o do za\u0142o\u017cenia stowarzyszenia?<\/b>
\nGrzegorz Szmigielski: – Historia \u015acinawy i okolic od zawsze nas pasjonowa\u0142a. Obaj mieszkamy tutaj od urodzenia, ju\u017c jako dzieciaki, na tyle na ile by\u0142o to mo\u017cliwe i bezpieczne, obserwowali\u015bmy wszystkie zlokalizowane obiekty militarne. Nie by\u0142y one jednak zbyt dost\u0119pne, a pasja z biegiem czasu i mo\u017cliwo\u015b\u0107 dotarcia do materia\u0142\u00f3w tylko ros\u0142y. Wreszcie, ju\u017c jako doro\u015bli ludzie, postanowili\u015bmy si\u0119 zrzeszy\u0107, dzia\u0142a\u0107 wsp\u00f3lnie i zadba\u0107 o te obiekty, co wi\u0119cej, umo\u017cliwi\u0107 innym pasjonatom ich zwiedzanie.<\/p>\n
Jeste\u015bcie uto\u017csamiani z lud\u017ami, kt\u00f3rzy eksploruj\u0105 bunkry i tereny, na kt\u00f3rych odbywa\u0142y si\u0119 dzia\u0142ania wojenne, zbieraj\u0105 zagubione militaria i sprzedaj\u0105 je na gie\u0142dach.<\/b>
\nPawe\u0142 M\u0119cik: – Tutaj musimy od razu sprostowa\u0107 takie stwierdzenie. Nie jeste\u015bmy pasjonatami samych militari\u00f3w, dla nas o wiele wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 ni\u017c odnaleziony pistolet ma order, z kt\u00f3rym wi\u0105\u017ce si\u0119 przecie\u017c dodatkowa historia. Nie ograniczamy si\u0119 do historii II wojny \u015bwiatowej, wiele rado\u015bci dostarcza nam cho\u0107by odnalezienie blachy, kt\u00f3r\u0105 kiedy\u015b oznaczano w\u00f3z konny. Zdarza si\u0119 nam, \u017ce dzi\u0119ki znaleziskom udaje si\u0119 zidentyfikowa\u0107 by\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w \u015acinawy, gdzie mieszkali, czym si\u0119 zajmowali! Tak jak wspomina\u0142 kolega, stowarzyszenie nie zrzesza eksplorator\u00f3w, tylko pasjonat\u00f3w historii.
\nGrzegorz Szmigielski: – Nasze stowarzyszenie ma s\u0142u\u017cy\u0107 mieszka\u0144com, szczeg\u00f3lnie dzieciom i m\u0142odzie\u017cy, ale r\u00f3wnie\u017c pasjonatom historii, kt\u00f3rzy chc\u0105 rozwija\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 na temat gminy \u015acinawa. Naszym nadrz\u0119dnym celem jest zabezpieczenie 4 historycznych obiekt\u00f3w militarnych, stworzenie ciekawej \u015bcie\u017cki edukacyjnej. Jako stowarzyszeniu \u0142atwiej nam wyst\u0119powa\u0107 do w\u0142a\u015bcicieli dzia\u0142ek, by zezwalali na podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144. W tym zakresie liczymy na pomoc lokalnego samorz\u0105du i mamy zapewnienie burmistrza, \u017ce gmina popiera podejmowane dzia\u0142ania.<\/p>\n
Co je\u015bli podczas prac natkniecie si\u0119 na niebezpieczne materia\u0142y?<\/b>
\nGrzegorz Szmigielski: – Zgodnie z prawem o wszystkim zostan\u0105 powiadomione odpowiednie s\u0142u\u017cby. Zapewniam, nikt z nas nie ma uprawnie\u0144 saperskich, takie dzia\u0142ania zostan\u0105 powierzone specjalistom. Malo prawdopodobne, \u017ce w okolicach tych bunkr\u00f3w co\u015b jeszcze znajdziemy, poniewa\u017c od wojny min\u0119\u0142o kilkadziesi\u0105t lat i sama okolica by\u0142a wielokrotnie eksplorowana. Kiedy zabezpieczali\u015bmy pierwszy obiekt, nie natrafili\u015bmy na \u017cadne niebezpieczne znalezisko.<\/p>\n
Co mo\u017cecie powiedzie\u0107 o zabezpieczeniu pierwszego bunkra?<\/b>
\nPawe\u0142 M\u0119cik: – Obiekt nie zosta\u0142 zabezpieczony przed niszczeniem, lecz przed dewastacj\u0105 ze strony os\u00f3b postronnych, szczeg\u00f3lnie zbieraczy z\u0142omu. Dla takich ludzi to tylko kawa\u0142ek zardzewia\u0142ej blachy i mo\u017cliwo\u015b\u0107 zarobku, dla nas kawa\u0142 historii, przedmiot niemo\u017cliwy do odtworzenia.
\nGrzegorz Szmigielski: – Cho\u0107by drzwi, kilkadziesi\u0105t kilogram\u00f3w z\u0142omu dla tzw. \u201ez\u0142omiarza\u201d, dla nas ogrom pracy i du\u017co pieni\u0119dzy, by je odtworzy\u0107. Nie ma oryginalnych cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re by\u0142yby dost\u0119pne na rynku. Mamy to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce posiadamy jedyny w regionie bunkier z zachowanymi drzwiami, kt\u00f3rymi zainteresowani byli koledzy z okolicznych stowarzysze\u0144.<\/p>\n
W\u0142a\u015bcicielem dzia\u0142ki, na kt\u00f3rej mie\u015bci si\u0119 opisywany bunkier jest Odra Trans.<\/b>
\nPawe\u0142 M\u0119cik: – Ci\u0105gle trwaj\u0105 rozmowy, jak sformalizowa\u0107 korzystanie z samego obiektu.<\/p>\n
Projekt edukacyjnej \u015bcie\u017cki zyska\u0142 aprobat\u0119 lokalnego samorz\u0105du?<\/b>
\nGrzegorz Szmigielski: – Odbyli\u015bmy ju\u017c rozmowy z burmistrzem i wyrazi\u0142 ch\u0119\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy, tym bardziej, \u017ce nasza inicjatywa wpisuje si\u0119 w rozw\u00f3j turystyki na terenie gminy \u015acinawa. P\u00f3ki co jednak wiele spraw musimy jeszcze sformalizowa\u0107, odby\u0107 wiele rozm\u00f3w i mocno liczymy na wsparcie samorz\u0105du w tych tematach. Pierwszym punktem na \u015bcie\u017cce mia\u0142aby by\u0107 stra\u017cnica na mo\u015bcie, zwr\u00f3cili\u015bmy si\u0119 do Generalnej Dyrekcji Dr\u00f3g Krajowych i Autostrad o wydanie pozwolenia na wykorzystywanie obiektu. Dostali\u015bmy odpowied\u017a, \u017ce przez najbli\u017csze 2 lata prowadzony b\u0119dzie remont, ale by\u0107 mo\u017ce dzi\u0119ki wsparciu Krystiana Koszty\u0142y uda si\u0119 nam otrzyma\u0107 wcze\u015bniej potrzebne zgody.
\nPawe\u0142 M\u0119cik: – Kolejny punkt na mapie naszej \u015bcie\u017cki edukacyjnej to bunkier mi\u0119dzy mostami z wystaj\u0105c\u0105 kopu\u0142\u0105. W temacie trwaj\u0105 rozmowy z Odra Trans. Nast\u0119pny obiekt mie\u015bci si\u0119 pod mostem kolejowym, PLK wyrazi\u0142o zgod\u0119 na jego wykorzystanie, ale pod warunkiem, \u017ce otrzymaj\u0105 map\u0119 z rozrysowanym bezpiecznym doj\u015bciem do bunkra. Wys\u0142ali\u015bmy ju\u017c dokumenty i czekamy na odpowied\u017a. Ostatni punkt mie\u015bci si\u0119 blisko ulicy Wroc\u0142awskiej, zaraz za Punktem Selektywnej Zbi\u00f3rki Odpad\u00f3w Komunalnych. Obecnie ustalamy konkretnego w\u0142a\u015bciciela dzia\u0142ki, na terenie kt\u00f3rej obiekt si\u0119 mie\u015bci.<\/p>\n
Cztery bunkry wystarcz\u0105, by stworzy\u0107 \u015bcie\u017ck\u0119 edukacyjn\u0105?<\/b>
\nGrzegorz Szmigielski: – Uwa\u017cam, \u017ce je\u015bli wszystko zosta\u0142oby dobrze przygotowane, zabezpieczone i wyposa\u017cone, to taki spacer z przewodnikiem zajmowa\u0142by 2 godziny, czyli optymalnie, by nikogo nie zanudzi\u0107, a skupi\u0107 si\u0119 na najciekawszych tematach.<\/p>\n
Jak reaguj\u0105 w\u0142a\u015bciciele dzia\u0142ek, na kt\u00f3rych <\/b>znajduj\u0105 si\u0119 opisywane obiekty. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce zamierzacie na tym zarobi\u0107<\/b>?<\/b>
\nGrzegorz Szmigielski: – Nie, instytucje do kt\u00f3rych si\u0119 zwracamy i przedstawiamy nasze pomys\u0142y bardzo racjonalnie podchodz\u0105 do tematu. Przede wszystkim chodzi im o zapewnienie bezpiecze\u0144stwa ludziom, kt\u00f3rych wpuszcz\u0105 na swoj\u0105 dzia\u0142k\u0119. Niekt\u00f3rzy w\u0142a\u015bciciele dotychczas nie wiedzieli, \u017ce na ich terenie s\u0105 bunkry. W przysz\u0142o\u015bci, je\u015bli uda si\u0119 nam udost\u0119pni\u0107 zwiedzaj\u0105cym bunkry, jako stowarzyszenie odpowiedzialno\u015b\u0107 za bezpiecze\u0144stwo go\u015bci b\u0119dziemy ju\u017c bra\u0107 na siebie.<\/p>\n
A jak to jest z bezpiecze\u0144stwem, w jakim stanie s\u0105 \u015bcinawskie bunkry?<\/b>
\nPawe\u0142 M\u0119cik: – One przez najbli\u017csze sto lat nie b\u0119d\u0105 zagra\u017ca\u0142y nikomu! By\u0142y budowane w\u0142a\u015bnie z my\u015bl\u0105 o zapewnieniu bezpiecze\u0144stwa, wi\u0119c odpowiednio je wzmacniano, s\u0105 solidne i nieuszkodzone w trakcie dzia\u0142a\u0144 wojennych. Najbardziej dewastuj\u0105 je \u201ez\u0142omiarze\u201d.<\/p>\n
Na czym wi\u0119c polegaj\u0105 prace, kt\u00f3rych ju\u017c si\u0119 podj\u0119li\u015bcie?<\/b>
\nPawe\u0142 M\u0119cik: – Na razie staramy si\u0119 zabezpieczy\u0107 obiekty przed wandalizmem. Je\u015bli uda si\u0119 nam otrzyma\u0107 stosowne pozwolenia, zaczniemy odtwarza\u0107 bunkry: wyposa\u017ca\u0107, uzupe\u0142nia\u0107 wszelkie ubytki, porz\u0105dkowa\u0107 teren, wzbogaca\u0107 obiekty o ciekawe eksponaty z II wojny. Na pewno nale\u017ca\u0142o b\u0119dzie o\u015bwietli\u0107 bunkry, odmalowa\u0107 je i odtworzy\u0107 wszelkie napisy.
\nGrzegorz Szmigielski: – Prac jest bardzo du\u017co, w samych obiektach i wok\u00f3\u0142 nich, bo przecie\u017c trzeba b\u0119dzie przygotowa\u0107 odpowiednie trasy. Dzi\u015b bunkry s\u0105 trudno dost\u0119pne. Nie wyobra\u017cam sobie, \u017ce osoby, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 oprowadza\u0142y go\u015bci, nie b\u0119d\u0105 w pe\u0142ni umundurowane. Wprowadzimy prawdziwy klimat, by odwiedzaj\u0105cy z naszych wycieczek wracali bogatsi w wiedz\u0119, zakochani w historii.<\/p>\n
Ilu cz\u0142onk\u00f3w liczy obecnie Wasze stowarzyszenie?<\/b>
\nGrzegorz Szmigielski: – \u0141\u0105cznie jest nas 24 i jeste\u015bmy otwarci na nowych cz\u0142onk\u00f3w, ludzi kt\u00f3rzy pasjonuj\u0105 si\u0119 histori\u0105 i chc\u0105 co\u015b da\u0107 od siebie lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. Wszyscy jeste\u015bmy z gminy \u015acinawa.<\/p>\n
Foto: Stowarzyszenie Historyczno-Militarne \u201e\u015acinawa\u201d<\/p>\n